Open-source versus commerciële websoftware

Het gebruik van open source-software neemt de laatste jaren enorm toe. Er zijn veel pakketten beschikbaar waarmee je gratis een dynamische website kunt maken. De meest bekende systemen zijn Joomla, Drupal en Wordpress. Deze laatste is begonnen als systeem waarmee je online een blog kunt starten, maar inmiddels uitgegroeid tot een volledig content management systeem (CMS). Dit artikel beperkt zich tot de open-source CMS’en Joomla, Drupal en Wordpress aangezien dit volgens onderzoek de grootste en meest gebruikte CMS’en zijn (van Riet, 2009). Veel internetbedrijven hebben hun eigen systemen ontwikkeld. Deze systemen zijn doorgaans niet gratis te gebruiken. Dit artikel gaat in op de vraag wat kan een ondernemer in het MKB het beste kan kiezen voor zijn of haar website: Open-sourcesoftware of een commercieel CMS. Om deze vraag te beantwoorden is het eerst van belang om te definiëren wat open-source precies inhoudt.

Wat is open-source?

Open-sourcesoftware is software die door een gemeenschap van verschillende honderdduizenden programmeurs over de hele wereld wordt gemaakt en waarvan de broncode voor iedereen toegankelijk is. Open-sourcesoftware is gratis en de gebruikers kunnen de software zelf aanpassen. Programma’s die hieruit voortvloeien, dienen ook gratis te zijn (Laudon & Laudon, 2009). Het ontwikkelen van open-sourcesoftware gebeurd meestal in communities (Arendsen, 2008). Daar tegenover staan de CMS’en van commerciële bedrijven die in eigen beheer ontwikkeld worden en waarvan de broncode niet beschikbaar is voor anderen. Over het algemeen moeten voor een commercieel CMS licentiekosten worden betaald.

Gebruiksvriendelijkheid

Het belangrijkste verschil tussen veel open-source en commerciële CMS’en zit hem in mijn ogen in gebruiksvriendelijkheid. Veel grote CMS’en zoals Joomla en Drupal zijn enorm uitgebreid. Voor een internettechneut is dit erg handig en vaak na even puzzelen ook te begrijpen. Maar voor een onderneming die slechts op zoek is naar een website om zichzelf online goed te kunnen presenteren is een dergelijk systeem niet toegankelijk. Ter illustratie: in Joomla heeft een gebruiker om een nieuwe pagina toe te voegen aan de website het menu te maken met de volgende terminologie en bijbehorende configuratiepagina’s:

1. Artikelen;
2. Secties;
3. Menu’s;
4. Categorieën.

Een gebruiker moet om een pagina aan de website toe te voegen al deze vier pagina’s met zijn subpagina’s heen werken. In mijn ogen is een dergelijke diepe structuur waarin deze verwarrende termen voor nodig zijn niet nodig. Zou het niet handiger zijn als je bij het toevoegen van een nieuwe pagina te maken hebt met slechts de volgende term en pagina: “Nieuwe pagina toevoegen”?

Ik ben niet de enige die hier zo over denkt. Na een korte zoektocht op Google kom ik al gauw op een aantal artikelen waarin het volgende gesteld wordt:

	“Nog steeds niet gebruiksvriendelijk genoeg zodat het voor iedereen begrijpelijk is en Joomla heeft een hoge leercurve.” (Wasse MSC, 2009)
	“Niet design- en gebruiksvriendelijk. Het is moeilijk voor iemand zonder computerkennis om de toffe dingen waar Drupal om bekend staat toe te passen.” (Stiffler-Dean, 2009)  “De terminologie van het CMS in cryptisch en verwarrend” (Houle, 2007)
	“Upgrades en patches creëren meer problemen dan dat ze oplossen en wordpress is moeilijk om door developers aan te laten passen.” (Stiffler-Dean, 2009)

De wens om snel een website te kunnen updaten en dit desnoods ook over te kunnen laten aan personeel die geen verstand heeft computers lijkt mij voor bedrijven erg groot en relevant. Gebruiksvriendelijkheid is in mijn optiek het belangrijkste argument voor het gebruik van commerciële systemen die specifiek gemaakt zijn aan de hand van de wensen van de klant.

Vaak is een open-source CMS ontwikkeld en geschreven vanuit de gedachte van de programmeur. Dit resulteert doorgaans in een niet intuïtieve gebruikersinterface en het gebruik van vreemde, voor de leek onbekende, termen. Het gebruik van een slechte interface zorgt ervoor dat webredacteuren meer tijd kwijt zijn aan de lay-out en het publiceren van artikelen. Een onhandig CMS kan al snel een half uur extra per dag in beslag nemen. Dat zijn 13 werkdagen per jaar. (van Riet, 2009). Dit brengt mij meteen tot het volgende punt: de kosten.

Kosten

Open-source wordt door steeds meer bedrijven en consumenten gebruikt. Een veel gehoorde reden hiervoor is dat het gratis is. Informatie dient voor iedereen voor handen te zijn en open-sourcesoftware maakt dit mogelijk. Je zou dus concluderen dat de je gratis een nieuwe website kunt realiseren. De software is immers gratis beschikbaar en je hoeft geen licentiekosten aan de ontwikkelaars te betalen. Bij een commercieel CMS kunnen de kosten al gauw oplopen tot honderden of duizenden euro’s per jaar (van Riet, 2009). Zeker in tijden van recessie lijkt een open-sourcepakket de beste oplossing!

Het feit dat de broncode van een CMS gratis beschikbaar is, betekent echter niet dat een nieuwe website zonder kosten online staat. De website moet alsnog gebouwd worden. Hier is alsnog een internetbureau voor nodig die de website ontwerpt en dit ontwerp kan vertalen naar een website die draait op een open-source CMS. Daarnaast biedt deze open-sourcesoftware vaak talloze mogelijkheden en instellingen die lang niet voor iedere website relevant zijn. De leercurve van een open-source CMS is vaak dan ook hoger.

Ook kent een commercieel bedrijf haar eigen product door en door. Dit betekent dat zij vaak minder tijd nodig heeft om updates of nieuwe modules te maken. Een open-source CMS sluit namelijk niet direct aan op de wensen van een organisatie (van Riet, 2009). Daarnaast is het meest belangrijke punt in mijn ogen dat een commercieel bedrijf kan meedenken met haar klant en haar wensen goed in kaart kan brengen. Een bedrijf kan haar klanten voorzien van maatwerk dat naadloos aansluit op haar wensen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld klantspecifieke webapplicaties. Zo hebben wij onlangs een applicatie ontwikkeld waarmee onze klant door in te loggen op hun website online risicobeoordelingen kan invoeren met betrekking tot de gevaren van machines in fabrieken. Een dergelijk systeem is met open-source CMS’en zoals Joomla, Wordpress of Drupal niet standaard mogelijk en moet alsnog op maat geprogrammeerd worden. Een programmeur zal hierin sneller en goedkoper in zijn als het met zijn eigen systeem werkt.

Open-source kent uiteraard ook genoeg voordelen. Degelijke CMS’en worden vaak ontwikkeld in grote online communities. De beste programmeurs van over de hele wereld kunnen meeprogrammeren aan een enkel stuk software. Dit heeft als groot voordeel dat de software vaak en veel wordt geüpdate en dat er veel uitbreidingen voor de software beschikbaar zijn. Daarnaast ontstaat er rondom open-sourcesoftware vaak een grote community waar men terecht kan voor hulp, tips en informatie. Een organisatie kan kosteloos bij deze communities terecht voor ondersteuning, al biedt dit geen garanties. Daarnaast zit een organisatie voor de uitbreiding van een CMS niet gebonden aan een bepaalde leverancier. Ieder internetbureau of programmeur met verstand van zaken kan verder met de ontwikkeling van de website. Organisaties kunnen hierdoor sneller switchen tussen internetbureau’s en kostenbesparend te werk gaan. Open-source software voorkomt het ‘vendor lock-in’ principe. Bij dit principe worden klanten afhankelijk gemaakt van product en leverancier (van Riet, 2009), zoals bij de verkoop van printers en inktcartridges. Helaas kosten veel modules die de functionaliteit van een website uitbreiden voor open-source CMS’en vaak ook geld (Houle, 2007) en groei je bij veel van deze pakketten al gauw uit de standaard mogelijkheden (Martine, 2009).

Veiligheid en service

Daarnaast blijkt uit onderzoek dat open-source CMS’en vaak onveiliger zijn dan commerciële CMS’en. Open-source wordt over het algemeen meer gebruik en dat maakt ze tot een aantrekkelijke prooi voor hackers. Daarnaast worden lekken in dergelijke systemen sneller bekend. Ook bevatten open-source CMS’en vaak zoveel verschillende modules en uitbreidingen dat de kans op lekken simpelweg groter is (Wasse MSC, 2009). Commerciële bedrijven hebben vaak een helpdesk met betrekking tot hun eigen techniek en kunnen aansprakelijk worden gesteld voor eventuele veiligheidsproblemen of bugs in hun systemen. Dit kan het bedrijf dat de website afneemt een veilig gevoel geven. In het geval van open-source zijn organisaties afhankelijk van de bereidwilligheid van andere gebruikers. Er is geen helpdesk, storingsnummer of service level agreement (SLA). Als een organisatie haar website uitbesteedt maakt dit echter niet uit. In dat geval kan het internetbureau haar voorzien van technische ondersteuning.

Conclusie

Zoals ik al schreef is het argument dat opens-ourcesoftware kostenvrij is eigenlijk niet valide. Zodra een organisatie zelf geen techneuten en ontwerpers in huis heeft is er toch iemand nodig die een website met bijbehorende software moet ontwerpen, bouwen, integreren en onderhouden. Het belangrijkste verschil tussen open-source en commerciële software is in mijn ogen de gebruiksvriendelijkheid. Als een organisatie van haar personeel verwacht dat zij mede verantwoordelijk zijn voor de inhoud van een website dan zijn de meeste open-source CMS’en niet geschikt. Tot slot is de veiligheid van open-source CMS’en doorgaans niet goed in orde omdat ze een gewild doelwit zijn voor hackers.

Voor bedrijven in het MKB die zelf niet technisch zijn is het mijn advies om te kiezen voor een closed-source CMS. Als het gaat om gebruiksvriendelijkheid kan men hiervoor bijvoorbeeld kiezen voor het Kortsluiting CMS. Toch zal het in sommige gevallen slim zijn om te kiezen voor open-sourcesoftware. Bijvoorbeeld in het geval van een webshop zijn de mogelijkheden van een pakket zoals Magento ongekend. Als een bedrijf zelf geen technische afdeling heeft zou ik adviseren om de ontwikkeling van een website met een dergelijk pakket alsnog uit te besteden.


Bronnen:

• Arendsen, R. (2008). Administratieve lasten van bedrijven. Amsterdam: Amsterdam University.
• Houle, D. (2007, 03 19). Why can't we be friends? Joomla versus Drupal. Opgeroepen op 06-12-2010, van Communicopia: http://www.communicopia.com/blog/joomla-versus-drupal#comment-5618
• Laudon, K. C., & Laudon, J. P. (2009). Bedrijfsinformatiesystemen. Amsterdam: Pearson Education Benelux.
• Martine, M. (2009, 02 13). Pros and cons of using a Wordpress blog as your entire business site. Opgeroepen op 06-12-2010, van RemarkaBlogger: http://remarkablogger.com/2008/02/13/pros-and-cons-of-using-a-wordpress-blog-as-your-entire-business-site/
• Stiffler-Dean, T. (2009, 03 09). Wordpress, Joomla or Drupal? Opgeroepen op 06-12-2010, van Good Web Practices: http://www.goodwebpractices.com/other/wordpress-vs-joomla-vs-drupal.html
• van Riet, F. (2009, april 16). Een nieuwe website: open source of commercieel CMS? Opgeroepen op 06-13-2010, van Frankwatching: http://www.frankwatching.com/archive/2009/04/16/een-nieuwe-website-open-source-of-commercieel-cms/
• Wasse MSC, D. R. (2009, 02 18). Open Source CMS'en: hip maar onveilig? Opgeroepen op 06-09-2010, van Computable.nl: http://www.computable.nl/artikel/ict_topics/ecm/2871629/1277020/open-source-cmsen-hip-maar-onveilig.html